Trong bức tranh rộng lớn của Phật giáo đương đại, hiếm có bậc tiền bối nào tỏa sáng với sự cống hiến âm thầm, học hạnh uyên thâm và đạo lực kiên cường đầy từ bi như Ni trưởng Giáo sư Karma Lekshe Tsomo, là người đồng sáng lập Hiệp hội Nữ Phật tử Quốc tế Sakyadhita (Sakyadhita International Association of Buddhist Women). Không chỉ góp phần thành lập tổ chức, Ni trưởng đã mở ra một con đường rạng ngời kết nối chư Ni và nữ cư sĩ thuộc mọi truyền thống, tông phái và trên khắp các châu lục. Cứ hai năm một lần, các kỳ Hội nghị Quốc tế Sakyadhita lại quy tụ hàng ngàn phụ nữ để nâng cao công phu tu tập, bồi dưỡng tâm linh, trao đổi học thuật và sách tấn nhau trên bước đường hoằng pháp.
Ni trưởng Karma Lekshe Tsomo (ở giữa), Tỳ-kheo-ni TN Giới Hương, Sr. Malia Wong, O.P., cùng phái đoàn Chùa Hương Sen tại Hội nghị Quốc tế Nữ Phật giáo Sakyadhita lần thứ 19 ở Kuching, Malaysia (tháng 6 năm 2025).
Đối với vô số chư Ni trẻ đến từ các quốc gia đang phát triển, Ni trưởng Lekshe Tsomo như một người mẹ hiền, một bậc thầy dẫn dắt không biết mệt mỏi và là cánh cửa rộng mở đưa chúng tôi ra thế giới. Nhìn lại đầu những năm 2000, nhiều người trong chúng tôi—khi ấy còn là những Ni sinh trẻ như Tỳ-kheo-ni Minh Huệ, Tỳ-kheo-ni Đồng Anh, Tỳ-kheo-ni Giới Hương, Tỳ-kheo-ni Trí Liên, Tỳ-kheo-ni Liễu Pháp, Tỳ-kheo-ni Hương Nhũ, Tỳ-kheo-ni Như Nguyệt và bản thân tôi—đã có phước duyên lớn lao nhận được sự bảo trợ toàn phần từ Ni trưởng Lekshe Tsomo và Hội Sakyadhita. Với chi phí vé máy bay, nơi lưu trú và ẩm thực được chu toàn trọn vẹn, chúng tôi đã có cơ hội tham dự các kỳ hội nghị lịch sử tại Nepal (2000), Đài Loan (2012), Hàn Quốc (2014) và nhiều nơi khác. Sự hỗ trợ chan chứa từ tâm ấy đã gieo những hạt mầm tự tin, tri thức và tinh thần đoàn kết quốc tế trong tâm hồn chúng tôi. Ngày nay, khi đã tốt nghiệp, kiên định với đại nguyện và vững bước trên đạo lộ tu tập—mang theo món nợ ân tình sâu nặng này—chúng tôi luôn nỗ lực bằng khả năng khiêm tốn của mình để đền ơn tiếp nối, đóng góp vào quỹ hội nghị nhằm bảo trợ cho thế hệ Ni trẻ tương lai từ các vùng còn khó khăn, để ngọn đuốc thiêng liêng ấy mãi được trao truyền.
Ẩn sau phong thái của một học giả xuất gia lừng danh thế giới—Giáo sư Khoa Thần học và Tôn giáo học tại Đại học San Diego—là trái tim thuần khiết của một bậc chân tu khổ hạnh. Hành trình xuất gia và hành trì của Ni trưởng Lekshe đã trải qua hàng thập kỷ tôi luyện nghiêm ngặt tại Ấn Độ và vùng Hy Mã Lạp Sơn. Tự tay khai hoang bụi rậm để kiến lập các đạo tràng nhập thất và trung tâm tu học nơi núi non hẻo lánh, ngài từng trải qua những cơn thập tử nhất sinh vì rắn độc cắn—những vết sẹo sâu hằn trên cánh tay ngài ngày nay vẫn là chứng tích thầm lặng, cao quý cho sự xả thân vô điều kiện vì Tăng-già.
Nhân duyên đầy đủ, vào thứ Hai, ngày 02 tháng 10 năm 2024, phái đoàn nhỏ của chúng tôi—gồm tối và đệ tử là Tỳ-kheo-ni Viên Tiến, cùng Sư cô Nhuận Hạnh (Chùa Thanh Nguyên, Honolulu) và Cư sĩ Thái Tuấn—đã có phước duyên hy hữu đến đảnh lễ và thăm Ni trưởng Lekshe Tsomo tại tịnh thất thanh tịnh của ngài: Trung tâm Hòa bình La’i (La’i Peace Center) tại Waialua, bờ Bắc đảo Oahu, Hawaii.
Trung tâm Hòa bình La’i
(Ka'ala View Farm #2, Unit #7, 65-660
Kaukonahua Road, Waialua, HI 96791)
Từ trái sang: Sư cô Nhuận Hạnh, Ni sư Giới Hương và Sư cô Viên Tiến bên bảng tên Trung tâm Hòa bình La’i tại Waialua, Oahu, Hawaii (ngày 02/10/2024).
Tọa lạc trên khu đất rộng năm mẫu thanh tịnh hướng nhìn ra đại dương lộng gió—mảnh đất do song thân quá cố để lại cho Ni trưởng Lekshe 25 năm trước—thất thiền là một minh chứng sống động cho nếp sống đạm bạc, thoát tục. Hoàn toàn tách biệt khỏi mạng lưới điện quốc gia và vận hành bằng nguồn năng lượng mặt trời tự túc, nơi đây chỉ có hai tịnh thất gỗ đơn sơ (mỗi thất chỉ vỏn vẹn khoảng 10 x 12 feet, tương đương 3 x 3,6 mét): một gian dùng làm Phật điện tụng niệm, và gian còn lại là nơi ngủ nghỉ, sinh hoạt, nghiên cứu khiêm nhường của ngài. Bầu bạn cùng một chú chó trung thành, bảo vệ tịnh thất, bên chiếc xe hơi nhỏ giản dị và những vật dụng thường nhật tối thiểu, Ni trưởng an trú tịch lặng giữa tiếng gió đại dương Oahu rì rào.
Chuyến viếng thăm tràn ngập niềm pháp lạc. Dù Sư cô Nhuận Hạnh và Cư sĩ Thái Tuấn đã định cư tại Honolulu hàng chục năm, đây là lần đầu tiên quý vị mới biết đến chốn ẩn dật thanh vắng của Ni trưởng Lekshe Tsomo, và cả hai đã hoan hỷ phát tâm sẽ mời Phật tử Việt nam nữa tới thăm hộ trì. Trước lúc chia tay, với sự ấm áp và tình mẫu tử bao la, Ni trưởng Lekshe đã dẫn chúng tôi dạo quanh vườn, tự tay hái những quả chuối tươi, khế ngọt, mít chín và những cành cây giống trong vườn để làm quà mang về.
Đứng tại ngôi thảo am mộc mạc giữa đồi xanh và chân trời Thái Bình Dương, chiêm ngưỡng nụ cười hiền từ cùng đôi cánh tay đầy sẹo của bậc tiền bối vĩ đại, lòng chúng tôi dâng trào niềm tôn kính, tri ân và niềm cảm hứng vô biên. Ni trưởng Karma Lekshe Tsomo chính là hiện thân sống động của lý tưởng Bồ-tát đạo: giản dị trong đời sống, bao la ở tâm hồn, kiên định trong thực hành và hiến trọn cuộc đời cho sự thức tỉnh, hòa hợp của phụ nữ trong Chánh pháp trên khắp năm châu.
Kính nguyện Ni trưởng Karma Lekshe Tsomo pháp thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, trường thọ và ngập tràn niềm hoan hỷ trong Chánh pháp, mãi là ngọn hải đăng soi đường cho Ni giới quốc tế.
Thư phòng Chùa Hương Sen, tháng 10 năm 2026
Kính bút,
Thích Nữ Giới Hương
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
HÌNH ẢNH KỶ NIỆM
Chan chứa niềm pháp lạc trước bàn thờ Phật tại Trung tâm Hòa bình La’i.
Gian bếp ngoài trời và khu vệ sinh đơn sơ của Ni trưởng Lekshe.
Cuộc hội ngộ ấm áp bên Ni trưởng Lekshe Tsomo cùng người bạn bốn chân trung thành.
Bàn làm việc và nghiên cứu thanh tịnh, giản dị của Ni trưởng Karma Lekshe Tsomo bên trong gian thất gỗ mộc mạc.
Tỳ-kheo-ni Viên Tiến, Ni trưởng Karma Lekshe Tsomo, Ni sư Giới Hương và Tỳ-kheo-ni Nhuận Hạnh phía trước am thất đơn sơ (10 x 12 feet)—nơi Ni trưởng sinh sống, sáng tác và điều hành mọi hoạt động của Sakyadhita trên toàn thế giới.
KÍNH MỜI XEM TOÀN BÀI VỚI NHIỀU HÌNH MÀU: Vinh_danh_NT_Lekshe_-_TN_Gioi_Huong.pdf
A LIFE OF BOUNDLESS COMPASSION AND VISION:
HONORING VENERABLE KARMA LEKSHE TSOMO
– A PIONEERING LIGHT FOR BUDDHIST WOMEN WORLDWIDE
Bhikṣuṇī TN Giới Hương
In the vast landscape of contemporary Buddhism, few figures shine with as much quiet dedication, profound scholarship, and compassionate fortitude as Venerable Karma Lekshe Tsomo, Ph.D. As a co-founder of the Sakyadhita International Association of Buddhist Women, she did not merely help establish an organization; she carved out a luminous path connecting female monastics and laywomen across every tradition, lineage, and continent. Every two years, the Sakyadhita International Conferences bring together thousands of women to elevate their practice, cultivate spiritual growth, engage in academic discourse, and uplift one another in the Dharma.
Venerable Karma Lekshe Tsomo (center), Bhikṣuṇī TN Giới Hương, Sr. Malia Wong, O.P., and the Huong Sen Temple delegation at the 19th Sakyadhita International Conference on Buddhist Women in Kuching, Malaysia (June 2025).
For countless young nuns from developing nations, Ven. Lekshe Tsomo has been a loving mother, a tireless mentor, and an open gateway to the world. Looking back to the early 2000s, many of us—then young student nuns such as Bhikṣuṇī Minh Huệ, Bhikṣuṇī Đồng Anh, Bhikṣuṇī Giới Hương, Bhikṣuṇī Trí Liên, Bhikṣuṇī Liễu Pháp, Bhikṣuṇī Hương Nhũ, Bhikṣuṇī Như Nguyệt, and myself—were privileged to receive full sponsorships from Ven. Lekshe Tsomo and Sakyadhita. With flights, lodging, and meals provided, we were able to attend the historic conferences in Nepal (2000), Taiwan (2012), Korea (2014), and beyond. That compassionate support planted seeds of confidence, education, and international solidarity within us. Today, having graduated, pursued our vows, and established our practice—carrying forward these precious debts of gratitude—we strive in our humble ability to pay it forward by contributing to the conference funds to sponsor the next generation of young nuns from developing regions, ensuring this sacred torch continues to pass on.
Behind her world-renowned scholarly presence as a Professor of Theology and Religious Studies at the University of San Diego lies the heart of a true ascetic. Her journey of ordination and practice took her through decades of rigorous training in India and the Himalayas. While clearing wild thickets with her own hands to establish retreat places and study centers in remote mountain areas, she endured severe venomous snakebites—the deep scars etched across her arms stand today as silent, noble testimonies to her unwavering sacrifice for the Sangha.
With the good occasion, on Monday, October 2, 2024, our small delegation—including my disciple Bhikṣuṇī Viên Tiến, Bhikṣuṇī Nhuận Hạnh (Thanh Nguyên Temple, Honolulu), and Upasaka Thái Tuấn—had the rare blessing of visiting Ven. Lekshe Tsomo at her sanctuary, the La’i Peace Center in Waialua, on the North Shore of Oahu, Hawaii.
La’i Peace Center (Ka'ala View Farm #2, Unit #7,
65-660 Kaukonahua Road, Waialua, HI 96791
From left: Venerable Nhuận Hạnh, Venerable Giới Hương, and Venerable Viên Tiến by the entrance sign of La’i Peace Center in Waialua, Oahu, Hawaii (October 2, 2024).
Situated on five serene acres overlooking the vast, wind-swept ocean—land gifted by her late parents twenty-five years ago—the hermitage is a living testament to holy simplicity. Off-grid and powered solely by solar energy, it features two modest wooden pavilions (each measuring just 10 by 12 feet): one serving as the main Buddha shrine hall, and the other as her humble living quarters and study. Accompanied only by a faithful, protective dog, a modest small car, and basic personal amenities, she abides in serene solitude amidst the roaring ocean breeze.
Our visit was filled with pure Dharma joy. Though Bhikṣuṇī Nhuận Hạnh and Upasaka Thái Tuấn have resided in Honolulu for decades, this was their very first time discovering Ven. Lekshe Tsomo’s secluded haven, and they joyfully pledged to return to visit her with their Vietnamese Buddhists. Before we departed, with characteristic warmth and motherly care, Ven. Lekshe walked us through the grounds, hand-picking fresh bananas, starfruits, jackfruits, and cuttings from her garden as parting gifts for us to take home.
Standing in that humble open-air temple between the green hills and the Pacific horizon, looking at the gentle smile and scarred hands of this great pioneer, our hearts were filled with overwhelming reverence, gratitude, and inspiration. Venerable Karma Lekshe Tsomo embodies the true spirit of the Bodhisattva ideal: simple in life, boundless in heart, resolute in practice, and completely devoted to the awakening and solidarity of women in the Dharma across the world.
May Venerable Karma Lekshe Tsomo be blessed with vibrant health, peace, longevity, and boundless joy in the Dharma, continuing to be a steadfast guiding beacon for the global Sangha.
Hương Sen Library, October 2026
Respectfully,
Bhikṣuṇī TN Giới Hương
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
MEMORY PHOTOS
Gathering in Dharma joy before the Buddha altar
at La’i Peace Center.
Ven. Lekshe’s modest outdoor kitchen and restroom.
A joyful reunion with Ven. Lekshe Tsomo and her faithful furry friend.
The serene and humble study desk of Venerable Karma Lekshe Tsomo inside her simple wooden living quarters.
Bhikṣuṇī Viên Tiến, Venerable Karma Lekshe Tsomo, Venerable Giới Hương, and Bhikṣuṇī Nhuận Hạnh in front of the modest 10-by-12-foot hermitage from which Ven. Lekshe coordinates global Sakyadhita activities.
PLEASE READ THE WHOLE PAPER WITH COLORFUL PHOTOS: Virtue_of_Ven_Lekshe_Tsomo_-_Ven._Gioi_Huong.pdf
